Τι είναι η στήριξη και η αντίσταση σε ένα γράφημα;

Ανοίγεις ένα γράφημα και βλέπεις ότι η τιμή έχει γυρίσει πολλές φορές από την ίδια περιοχή. Αυτό είναι ένα από τα βασικά πράγματα που εξετάζει η τεχνική ανάλυση, δηλαδή στη μελέτη του γραφήματος για να καταλάβεις πώς κινήθηκε η τιμή στο παρελθόν.

Εδώ δεν ψάχνουμε «πού θα γυρίσει η τιμή». Δεν το ξέρει κανείς. Ρωτάμε κάτι πιο χρήσιμο: πού θα καταλάβω ότι έκανα λάθος, και πόσο θα με κοστίσει;

Αν δεν έχεις διαβάσει ακόμη τι είναι το stop-loss, ρίξε μια ματιά. Εκεί εξηγούμε το είδος της εντολής. Εδώ εξηγούμε από πού μπορεί να προκύψει το σημείο της. Αν θέλεις να δεις γενικά με ποιον τρόπο δουλεύουμε εδώ, δες και τι θα βρεις στο Trading με Κανόνες.

Τι είναι η στήριξη και η αντίσταση;

Η στήριξη (support) είναι επίπεδο όπου περιμένουμε να μπουν αγοραστές. Η αντίσταση (resistance) είναι επίπεδο όπου περιμένουμε να μπουν πωλητές. Έτσι τα ορίζει το εκπαιδευτικό υλικό του Incredible Charts.

Με απλά λόγια: η στήριξη είναι «το πάτωμα» που έχει κρατήσει την τιμή από περαιτέρω πτώση. Η αντίσταση είναι «το ταβάνι» που την έχει εμποδίσει να ανέβει παραπάνω. Και τα δύο προκύπτουν από ό,τι έχει ήδη συμβεί στο γράφημα.

Γιατί η τιμή «σταματά» σε ορισμένα επίπεδα;

Το Fidelity εξηγεί ότι τα επίπεδα στήριξης και αντίστασης είναι σημεία όπου συναντιούνται οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. Σε κάποια τιμή, αρκετοί αγοραστές θεωρούν ότι αξίζει να αγοράσουν. Σε άλλη, αρκετοί πωλητές θεωρούν ότι αξίζει να πουλήσουν.

Το Fidelity προσθέτει ότι η τεχνική ανάλυση εστιάζει στη δράση της αγοράς, δηλαδή στον όγκο και την τιμή. Δεν εξηγεί γιατί κάποιος αγοράζει, μόνο τι έγινε όταν αγόρασαν ή πούλησαν πολλοί.

Υπάρχει και ερευνητική δουλειά. Μια μελέτη στο arXiv βρήκε ενδείξεις ότι επίπεδα που εντοπίστηκαν με μια συγκεκριμένη, απλή μέθοδο μπορούν να αντιστρέψουν τις τάσεις της τιμής με στατιστική σημασία. Κράτα όμως την επιφύλαξη: αφορά συγκεκριμένη μέθοδο και συγκεκριμένα δεδομένα, και δεν σημαίνει ότι κάθε επίπεδο που σχεδιάζεις θα δουλέψει.

Είναι ακριβής τιμή ή ζώνη;

Στα βιβλία μοιάζει με γραμμή. Στο πραγματικό γράφημα είναι συνήθως περιοχή. Η τιμή γυρίζει λίγο πιο πάνω ή λίγο πιο κάτω κάθε φορά.

Το να τα βλέπεις ως ζώνες είναι πρακτική προσέγγιση της συντακτικής ομάδας. Δεν προέρχεται από κάποια από τις πηγές μας. Έχει όμως λογική: αν περιμένεις ακριβώς το ίδιο νούμερο, θα απογοητεύεσαι συνέχεια.

Υποθετικό παράδειγμα: ένα φανταστικό προϊόν έχει γυρίσει προς τα πάνω τρεις φορές γύρω από τα 100 €. Οι χαμηλότεροι πυθμένες ήταν στα 98 €, οι ψηλότεροι στα 102 €. Η ζώνη στήριξης είναι τότε 98-102 €, όχι η γραμμή των 100 €.

Τι γίνεται όταν σπάσει μια στήριξη ή αντίσταση;

Κανένα επίπεδο δεν είναι εγγύηση. Μπορεί να σπάσει. Το Incredible Charts σημειώνει ότι ένα επίπεδο στήριξης που έχει διαπεραστεί γίνεται συχνά επίπεδο αντίστασης, και αντίστροφα. Το λέμε εναλλαγή ρόλων. Προσοχή στη λέξη «συχνά»: δεν υπόσχεται ότι θα συμβεί πάντα.

Υποθετικό παράδειγμα: η τιμή έσπασε προς τα πάνω μια αντίσταση στα 50. Αργότερα επιστρέφει στα 50. Αυτό το επίπεδο μπορεί να λειτουργήσει τώρα ως στήριξη. Μπορεί και όχι.

Εδώ χρειάζεσαι κανόνα πριν μπεις. Για παράδειγμα: αν η τιμή κλείσει ξανά καθαρά κάτω από το 50, η ιδέα «το 50 κρατά» απέτυχε και βγαίνεις. Πόσο καθαρά και τι σημαίνει «κλείσιμο» (η τιμή στο τέλος της περιόδου του γραφήματος, π.χ. της ημέρας) το αποφασίζεις εσύ από πριν. Είναι δική σου προσέγγιση, όχι κάποιος καθολικός νόμος.

Πώς τις χρησιμοποιούμε για το stop-loss και το μέγεθος της θέσης;

Εδώ τα επίπεδα γίνονται εργαλείο διαχείρισης ρίσκου. Το επίπεδο σε βοηθά να ορίσεις πού η ιδέα σου αποδεικνύεται λάθος. Από εκεί προκύπτει το όριο ζημιάς, και από το όριο προκύπτει το μέγεθος της θέσης.

Υποθετικό παράδειγμα, με φανταστικούς στρογγυλούς αριθμούς και κανένα πραγματικό περιουσιακό στοιχείο:

• Η ζώνη στήριξης είναι 98-102 €.
• Η είσοδος γίνεται στα 104 €.
• Το όριο ζημιάς μπαίνει λίγο κάτω από τη ζώνη, στα 97 €. Αν η τιμή πέσει εκεί, η ιδέα «η ζώνη κρατά» έχει αποτύχει.
• Το ρίσκο είναι 104 − 97 = 7 € ανά μονάδα.
• Ο λογαριασμός έχει 10.000 € και ο κανόνας είναι ρίσκο 1% ανά συναλλαγή, δηλαδή 100 €. Το 1% είναι απλώς παράδειγμα, όχι σύσταση.
• 100 € προς 7 € κάνει περίπου 14 μονάδες (14,3 στρογγυλεμένο προς τα κάτω).

Πρόσεξε τη σειρά. Πρώτα το σημείο όπου η ιδέα αποτυγχάνει, μετά το μέγεθος. Αν το όριο ζημιάς ήταν πιο μακριά, η θέση θα έβγαινε μικρότερη. Το ρίσκο ανά συναλλαγή μένει ίδιο. Υπενθυμίζουμε και αυτό που γράψαμε στο άρθρο για το stop-loss: σε απότομο κενό η εκτέλεση μπορεί να γίνει πιο μακριά από το όριο.

Ποια είναι τα όρια της μεθόδου;

Η στήριξη και η αντίσταση είναι μία από τις προσεγγίσεις ανάλυσης. Το Fidelity λέει καθαρά ότι η τεχνική ανάλυση είναι μόνο ένας τρόπος να αναλύσεις μια επένδυση. Λέει επίσης ότι οι παρελθοντικές επιδόσεις δεν εγγυώνται μελλοντικά αποτελέσματα.

Δύο πρακτικές προσθήκες:

• Δύο άνθρωποι μπορεί να σχεδιάσουν διαφορετικά επίπεδα στο ίδιο γράφημα. Υπάρχει υποκειμενικότητα.
• Ένα επίπεδο δεν ισχύει για πάντα. Όσο περνά ο καιρός, αξίζει όλο και λιγότερο, γιατί η αγορά αλλάζει.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

Πριν χρησιμοποιήσεις ένα επίπεδο, κάνε αυτές τις ερωτήσεις:

• Πόσες φορές δοκιμάστηκε; Ένα επίπεδο που άγγιξε η τιμή μία φορά είναι αδύναμη ένδειξη. Και πολλές δοκιμές δεν το κάνουν αλάνθαστο.
• Είναι ζώνη ή γραμμή; Σχεδίασε περιοχή, όχι ακριβή τιμή, και άφησε περιθώριο γύρω της.
• Πού αποδεικνύεται λάθος η ιδέα σου; Γράψε το σημείο πριν μπεις, όχι αφού η τιμή πάει εκεί.
• Πόσο ρισκάρεις αν συμβεί; Υπολόγισε το μέγεθος από την απόσταση του ορίου ζημιάς και όχι από το ποσό που θέλεις να βάλεις.